Blog Lubecka.Law

Różnica między dystrybucją wyłączną, niewyłączną i selektywną w obrocie międzynarodowym

Producent ≠ (zawsze) sprzedawca końcowy.

Zanim produkt trafi do klienta, często przechodzi przez kilka etapów i relacji kontraktowych. Jedną z kluczowych jest umowa dystrybucyjna — fundament współpracy między producentem a dystrybutorem.

W praktyce rynkowej jest to zwykle umowa ramowa, która określa zasady składania i realizacji zamówień, dostawy, rozliczenia oraz obowiązki stron. Na jej podstawie dochodzi dopiero do konkretnych transakcji sprzedaży.

🤓 Rodzaje dystrybucji – czym się różnią?

Dystrybucja wyłączna

Producent przyznaje dystrybutorowi prawo sprzedaży towarów na zasadzie wyłączności — często ograniczonej terytorialnie i czasowo.
W uproszczeniu: tylko ten dystrybutor sprzedaje produkty na danym rynku.

🚨 Problem praktyczny:
Wyłączność „na papierze”, która nie działa w praktyce.
Dystrybutor ma klauzulę wyłączności, ale na rynku funkcjonują inni sprzedawcy, a producent twierdzi, że nie ma na to realnego wpływu.

Dystrybucja niewyłączna

Dystrybutor sprzedaje towary producenta obok innych dystrybutorów, bez gwarancji wyłączności.

🚨 Problem praktyczny:
Opóźnienia w dostawach międzynarodowych i ich konsekwencje.

Przykład: dystrybutor wygrał przetarg na dostawę określonego produktu/sprzętu do Zamawiającego na terenie Polski. Zamówił go u producenta celem dostawy do Zamawiającego w dacie określonej umową. Producent opóźnia się z dostawą, a Zamawiający nalicza kary umowne. 

Dystrybucja selektywna

Model, w którym producent decyduje kto, w jaki sposób i jakimi kanałami może sprzedawać jego produkty. Najczęściej stosowany przy towarach luksusowych lub technicznie złożonych.

📍 Uwaga: dystrybucja selektywna powinna być uzasadniona charakterem produktu (np. towary luksusowe, towary skomplikowane technicznie) i oceniana także pod kątem prawa konkurencji. 

🚨 Problem praktyczny:
Producent chce całkowicie wyłączyć sprzedaż internetową, zakładając, że wpłynie to pozytywnie na postrzeganie marki jako luksusowej.

  • Czy nazwa umowy będzie przesądzająca dla ustalenia, z jakim rodzajem dystrybucji mamy do czynienia w konkretnym przypadku?

Nie. Najistotniejsze jest to, co wynika z treści umowy. Sama umowa może nazywać się ,,Ogórek małosolny’’, choć nikt tak nie robi. Rozbieżności pomiędzy nazwą danej umowy, a tym, co znajduje się w jej treści, może natomiast prowadzić do trudności w jednoznacznym ustaleniu na co strony chciały się umówić.

Jaki model dystrybucji wybrać?

Jest to zależne od rodzaju produktu, jaki ma być dystrybuowany, strategii rozwoju jego marki, relacji, jaka panuje na linii producent-dystrybutor, możliwości realnego zaangażowania się w jego sprzedaż przez dystrybutora.

Praktyka pokazuje, że dystrybucję wyłączną trzeba sobie „wypracować” — najczęściej konkretnymi wynikami.

01

Kontakt

Kancelaria w Poznaniu

ul. Libelta 27 lokal B5.2
61-707 Poznań
lubecka.law 2026©
Wdrożenie i rozwój: Fisze