Postanowienia umowne dotyczące AI pojawiają się coraz częściej w klauzulach kontraktowych, a sposób ich formułowania zaczyna być coraz bardziej przemyślany. Oczywiście tak optymistyczny wniosek zależy od tego, na jakiej próbie umów będziemy go opierać, ale wyobraźmy sobie, że w badaniu mamy umowy, których sporządzeniu towarzyszyła jakaś refleksja.
W branży design i produkcyjnej wyzwania, jakie stoją przed stronami umowy, są liczne, ale wiele z nich można sprowadzić do tego, że jedna strona chce kupić od drugiej kreatywność, doświadczenie projektanta czy indywidualny proces twórczy.
I jak to wielokrotnie w biznesie bywa, wyzwanie to możemy zaadresować na wiele sposobów, pozostawiając przy tym różę w całości na łodyżce albo całkowicie odzierając ją z płatków w imię wiecznego pościgu za ideą bezpieczeństwa absolutnego.
Zastanów się, czy komunikat „Całkowity zakaz używania AI przy dostarczaniu jakichkolwiek deliverables” ma sens przy Twojej umowie i specyfice jej przedmiotu.
Takie klauzule w dalszym ciągu pojawiają się w praktyce kontraktowej i biorąc pod uwagę fakt, że w wielu przypadkach chcemy zapłacić za pracę człowieka i na to się umawiamy, sama refleksja początkowa nad tym, aby jakoś to zabezpieczyć, ma sens.
Całkowity zakaz używania AI nie wydaje się jednak ani praktyczny, ani łatwy do zweryfikowania, ani szczególnie odporny na obchodzenie. Słowem, może on być po prostu pozbawiony sensu.
AI jest przecież obecne w coraz większej liczbie używanych przez ludzi narzędzi, programów i produktów cyfrowych (Adobe, Microsoft 365, dwa miliony innych produktów dalej) czy wyszukiwarek.
Całkowity zakaz używania AI może zatem prowadzić do absurdalnych wniosków, że aby wykonać pracę czy zlecenie projektowe dla kontrahenta, musimy udać się z kartką papieru i własnoręcznie wystruganym ołówkiem nad strumień i tam dopełnić dzieła designu stworzonego przez człowieka.
Co o tym sądzić? Będą takie przedmioty umowy, przy których to rozwiązanie będzie mogło mieć jakiś sens, jednak w przeważającej mierze rozwiązanie to będzie również uciążliwe, trudne do egzekwowania i trudne do zweryfikowania. Pamiętacie, jak kiedyś prosiło się Mamę czy Tatę o kabel do Internetu? Mniej więcej tak to wielokrotnie właśnie będzie w praktyce.
W prostym ujęciu: AI możesz używać, drogi kontrahencie, tylko na potrzeby researchu, porządkowania danych, tłumaczenia roboczego, wstępnej burzy mózgów.
Co o tym sądzić? Kierunek ten w wielu przypadkach będzie zupełnie OK, ale warto uzupełnić go o zapisy wskazujące na to, do czego AI ma nie być używane i gdzie jest ten element pracy człowieka, za który chcemy zapłacić.
Jest to model, w którym nacisk kładziony jest na transparentność, a nie zakaz, przy czym można go realizować albo poprzez obowiązek powiadomienia o stosowanych narzędziach AI, albo ich ujawnienia na zapytanie kontrahenta.
Te klauzule skupiają się nie tyle na zakazie używania AI w pracy twórczej, co na danych i materiałach, które są w tym zakresie używane. Postanowienia te zakazują wykorzystywania informacji lub materiałów dotyczących klienta do trenowania modeli AI, nawiązując wielokrotnie do ich poufnego charakteru.
Te klauzule podchodzą do tematu z innej strony, skupiając się na celu wyeliminowania ryzyka związanego z naruszeniem IP, poufności, jakości deliverables i możliwości ich komercjalizacji oraz odpowiedzialności wykonawcy za efekt, niezależnie od użytych narzędzi.
Jest to podejście znacznie bardziej pragmatyczne i wymagające sprawnego poruszania się w meandrach prawnego ujmowania postanowień umownych.
Wydaje się, że ten kierunek jest bardziej odporny na rozwój technologii i w praktyce może lepiej odpowiadać na rzeczywiste ryzyka niż całkowity, ale niemal już niemożliwy do zastosowania w praktyce, zakaz stosowania AI.
Jak w przypadku absolutnie każdego postanowienia umowy, która ma regulować to, jak współpracuje biznes, również w przypadku klauzul dotyczących AI nacisk powinien iść na kwestie, które mają znaczenie w praktyce. W tym wypadku będzie to często: jakość, prawa własności intelektualnej, poufność i odpowiedzialność za efekt końcowy.
Jeśli pracujesz z branżą design lub produkcyjną i chcesz, żeby Twoja umowa rzeczywiście odpowiadała temu, jak wygląda współpraca w praktyce, odezwij się do nas. Porozmawiamy o tym, co warto w niej uregulować, także w kontekście AI.
Postanowienia umowne dotyczące AI pojawiają się coraz częściej w klauzulach kontraktowych, a sposób ich formułowania zaczyna być coraz bardziej przemyślany. Oczywiście tak optymistyczny wniosek zależy od tego, na jakiej próbie umów będziemy go opierać, ale wyobraźmy sobie, że w badaniu mamy umowy, których sporządzeniu towarzyszyła jakaś refleksja.
Zapisy, które kiedyś były typowym ,,lorem ipsum’’, dziś wymagają ogromnej ilości uwagi.
Siła wyższa w umowach dystrybucyjnych.
Pamiętam, jak kiedyś tego rodzaju zapisy służyły do tego, żeby omieść je wzrokiem i pójść dalej, prosto do podpisów. Bo przecież nuda, nic ważnego tam nie ma, a nawet jak teoretycznie to ważne, to tylko jedna z rzeczy, którymi straszą prawnicy, w praktyce to nie działa.
Zakaz konkurencji, który uniemożliwia prowadzenie firmy
Patrząc na zakaz konkurencji w umowach dystrybucyjnych, przywykliśmy zwracać uwagę na:
• czas jego trwania, tj. czy obowiązuje nas wyłącznie w okresie związania umową, czy również przez jakiś czas po jej rozwiązaniu;
• sprawdzanie, ile będzie nas kosztowało ewentualne naruszenie, czyli weryfikowanie wysokości kary umownej.
Wydaje się, że wszystko jest proste.
Kończysz jedną umowę i zaczynasz drugą.
A potem okazuje się, że kilka zdań przeczytanych pobieżnie przy podpisywaniu dokumentów może mieć większy wpływ na Twoje decyzje zawodowe, swobodny rozwój działalności i możliwość współpracy z podmiotami, z którymi chcesz pracować za rok, dwa lub pięć lat.
#1 Targety oderwane od czasu trwania umowy
Target w umowie dystrybucyjnej to konkretne zobowiązanie po stronie dystrybutora.
Negocjacja jego zakresu to nie roszczenie, ale sygnał, że dystrybutor wie, co będzie sprzedawał, w jakich warunkach i w jakim czasie można to sensownie ocenić.
Praktyczne zestawienie postanowień, które warto przeanalizować przed zawarciem umowy, aby upewnić się, że jej treść odpowiada Twojemu modelowi biznesowemu i poziomowi ryzyka, który jesteś gotów zaakceptować.
Klauzula non-solicitation ma zabezpieczyć Cię przed sytuacją, w której kontrahent „podbiera” Twoich pracowników lub współpracowników po zakończeniu współpracy.
Dobra umowa dystrybucyjna nie powstaje w oderwaniu od realiów biznesowych. Dokument oparty wyłącznie na teoretycznych założeniach, bez uwzględnienia praktyki operacyjnej danej firmy, często nie zabezpiecza obszarów, które w rzeczywistości generują największe ryzyka i koszty.
Producent ≠ (zawsze) sprzedawca końcowy.
Zanim produkt trafi do klienta, często przechodzi przez kilka etapów i relacji kontraktowych. Jedną z kluczowych jest umowa dystrybucyjna — fundament współpracy między producentem a dystrybutorem.
Przed podpisaniem każdej umowy dystrybucyjnej dystrybutor powinien sprawdzić w szczególności: kompletność umowy, jej zrozumiałość, a także szczegóły dotyczące zamówień, opóźnień czy cen produktów oraz wiele więcej.